Türkiye · Şehir mutfağı

Bilecik

Bilecik yöresine ait lezzetler.

27 yemek

Başlangıçlar

Çorbalar, mezeler, tapaslar, soğuk söğüşler ve iştah açıcılar.

Bilecik

Bilecik Bıldırcın Kebabı

Bilecik Bıldırcın Kebabı, haşlanıp salçalı sosa kaplanan taze bıldırcınların önceden haşlanmış sebzelerle güveçte veya fırın kabında pişirilmesiyle hazırlanır. 2 porsiyon için karkas halde 240-280 g çiğ bıldırcın eti, 45-50 g tereyağı ve 400 ml su kullanılır. Sebze ölçüsü 1 adet 200 g soğan, 1 adet 150-160 g patlıcan, 2 adet 150-160 g sivri biber, 1 adet 120-140 g kapya biber ve 2 adet 100-110 g patatestir. Sosa 25 g biber salçası, 25 g domates salçası, 2-3 g karabiber ve 2-3 g kekik girer; macun kıvamındaki karışım haşlanmış etin bütün yüzeyine sürülür. Tüyleri yolunup tütsülenen bıldırcınlar dikkatlice yıkanır, suda haşlanır ve 15-20 dakika soğutulduktan sonra sosa batırılır. Patlıcan 2,5-3 cm uzunluğunda küplere ayrılıp acılığının azalması için 15-20 dakika suda tutulur; patatesler de aynı boyda kesilir. Kapya biber ile 2 adet yeşil sivribiberin her biri 4 parçaya bölünür, 3-4 diş sarımsağın kabuğu soyulur. Sebzeler, etin haşlama suyuyla maksimum 10 dakika ön pişirmeden geçirilir.

Bilecik

Bilecik Fırın Kebabı (Bilecik Fırın Eti)

Bilecik Fırın Kebabı / Bilecik Fırın Eti, 2 -3 yaşlarındaki dananın but etinin soğanla kavrulup ekşi mayalı köy ekmeğiyle haşlanması, dilimlenmesi ve et suyuyla fırınlanması sonucu hazırlanır. 20 porsiyon için 5 kg dana but eti, 1 dilim (180-200 gram) ekmek, 400 gram kuru soğan, 15 gram kekik ve 25 gram tuz ayrılır. Kemik ve sinirlerinden temizlenen et, bir kenarı ortalama 4 veya 5 cm olan küplere bölünür. Kuru soğan 7-8 mm genişliğinde doğranır ve kızgın yağda 5 -7 dakika pembeleşinceye kadar kavrulur. Et küpleri soğana katılarak kendi suyunu salıp pişirene dek çevrilir; gerekirse 100-120 ml su eklenir. Pişen karışıma 8 -10 parçaya ayrılmış 180 200 gram ağırlığındaki ekmek yerleştirilir. Yaklaşık 500 ml kaynatılmış içme suyu ile tuz, eti örtecek düzeyde ilave edilerek haşlama 2,5-3 saat sürdürülür. Süzülen et ayrı kapta 45 -50 dakika soğutulurken haşlama suyu korunur. Ortam sıcaklığına gelen parçalar 3 -4 mm şeritler halinde kesilip tepsiye dizilir.

Bilecik

Bilecik Kapaması

Bilecik Kapaması, ayrı hazırlanan pirinç ile sığır, kuzu veya tavuk etinin et suyuyla aynı tepside fırınlanmasına dayanan bir yemektir. 6 kişilik ölçüde 600 g doğranmış ya da kemikli et, 400 g pirinç ve 1 litre su ve/veya et suyu kullanılır. Yağ bileşenleri 50 g tereyağı ile 25 ml ayçiçeği yağı ve/veya zeytinyağından oluşur. Karışıma 10 g tuz eklenir; tercihe bağlı olarak 5 g nane, 5 g kimyon, 5 g pul kırmızıbiber ve 3 g karabiber kullanılabilir. Et önce tencerede yeterince kavrulur, üzerine su konularak yumuşayıncaya kadar haşlanır. Süzülen et parçaları ayrılırken haşlama suyu atılmaz; pilavın fırında pişeceği sıvı olarak saklanır. Temizlenip yıkanan pirinç su içinde 30 dakika kadar bekletilir ve ardından süzülür. Fırına uygun tepsinin tabanı pirincin yapışmasını önlemek amacıyla yağlanır, pirinç de yüzeye eşit biçimde yayılır. Haşlanmış et parçaları pirincin üzerine dağıtılır; tuz, seçilen baharatlar, sıcak et suyu ve tereyağı tepsiye eklenir.

Bilecik

Bilecik Ovmaç Çorbası

Bilecik Ovmaç Çorbası, Bilecik yöresine ait bir çorbadır.

Bilecik

Bilecik Şerbetçiotu

Bilecik Şerbetçiotu, Humulus lupulus türündeki çok yıllık ve tırmanıcı bitkilerin yaş kozalaklarının kurutulup pelet ya da balya biçimine getirilmesiyle üretilir. Temmuz - eylül döneminde yeşilimsi beyaz, strobil yapılı çiçek açan bitki 7,5 m yüksekliğe erişebilir; ince ve sarılıcı gövdesi sert tüylerle, yürek biçimli uzun saplı yapraklarıysa karşılıklı dizilişle tanınır. Dişi ve erkek çiçeklerin ayrı bitkilerde bulunması, türün iki evcikli yapısını belirler. Kozalaktaki lupilini oluşturan reçineler biraya acılık ve muhafaza niteliği, yağlar ise aroma kazandırır; ürün tıbbi amaçlarla da kullanılır. Bilecik’in Marmara Bölgesi ile İç Anadolu Bölgesi iklimlerini birleştiren geçit koşulları, sıcak ve kurak yazlarla soğuk ve yağışlı kışlar oluşturur. Toprak üstü bölümü tek yıllık olan bitkinin çok yıllık kökü, 3. yıldan başlayarak ekonomik verim verir ve 10 yıl verimli kalır.

Bilecik

Pazaryeri Bozası

Pazaryeri Bozası, Bilecik yöresine ait bir içecektir.

Ana Yemekler

Öğünün protein veya karbonhidrat ağırlıklı, en doyurucu merkez tabağı.

Bilecik

Bedi Üzümü

Bedi Üzümü, Bilecik yöresine ait bir lezzettir.

Bilecik

Bilecik Güveci

Bilecik Güveci, Bilecik yöresine ait bir yemektir.

Bilecik

Bilecik Nohutlu Mantı

Bilecik Nohutlu Mantısı, özel amaçlı buğday unu, su, yumurta ve tuzla yoğrulan hamurun haşlanmış nohutlu harçla bohça biçiminde kapatılıp fırınlanmasıyla hazırlanır. 10 kişilik hamur için 1 kg un, 400 ml su, 2 adet yumurta ve 10 g tuz kullanılır. İç dolgu, 500 g haşlanmış nohutun 10 g tuz ve 7 g karabiberle karıştırılıp lapa kıvamına getirilmesiyle oluşur. Unun ortasına yumurta ile tuz yerleştirilir, su azar azar eklenerek pürüzsüz ve elastik bir hamur yoğrulur. Hamur oda sıcaklığında yaklaşık 30 dakika dinlendirilir, bezelere ayrılır ve oklava ya da merdaneyle ince yufkalara açılır. Küçük karelere kesilen yufkaların her birine ortalama 2 gram harç konur; karşılıklı köşeler, dolgu taşmayacak biçimde birleştirilir. Bohçalar yağlanmış geniş tepsiye sıkışmayacak şekilde dizildiğinde pişerken biçimlerini korur. Hemen kullanılmayacak mantılar -18 °C ve altındaki sıcaklıklarda dondurularak saklanabilir.

Bilecik

Bozüyük Mercimekli Mantısı

Bozüyük Mercimekli Mantısı, Bilecik yöresine ait bir yemektir.

Bilecik

İnhisar Narı

İnhisar Narı, Bilecik yöresine ait bir lezzettir.

Bilecik

Kızıldamlar Kestane Kabağı

Kızıldamlar Kestane Kabağı, Bilecik yöresine ait bir lezzettir.

Bilecik

Küre Üzümü

Küre Üzümü, Bilecik yöresine ait bir lezzettir.

Bilecik

Osmaneli Ayvası

Osmaneli Ayvası, Bilecik yöresine ait bir lezzettir.

Bilecik

Osmaneli Karpuzu

Osmaneli Karpuzu, Bilecik’in Osmaneli ilçesinde Crimson Sweet çeşidinden yetiştirilen oval biçimli karpuzdur. Üretimde Ferro ve TZ148 anaçlarından geliştirilen aşılı, sertifikalı Starbus, Bonus, Farfan, Anten, Depar, Elit ve Peykan fideleri kullanılır. Güçlü gövde ve geniş yapraklardan oluşan tevek, meyveyi tamamen örterek gün yanıklığına karşı korur; bitki başına 2-3 karpuz bağlanır. 5-15 kg ağırlığındaki meyvenin kabuğu 3-5 mm kalınlığında, parlak koyu yeşil zemin üzerinde alacalı koyu yeşildir. Koyu kırmızı etin çekirdek evi dar, çekirdek miktarı 15-20 adet / kg, toplam şeker oranı % 7,3-7,5 ve nem oranı % 91-92 düzeyindedir. Raf ömrü 1 ay, dekardan alınan verim 8-10 tondur. İlçedeki organik maddece zengin alüvyal toprakların pH değeri 6-8 arasında bulunur. Kasım ayı sonunda başlayan toprak hazırlığı aralık ayının ortasına kadar sürer; sürümden önce dekara 3-4 ton yanmış hayvan gübresi verilir.

Bilecik

Pazaryeri Boncuk Fasulyesi (Pazaryeri Boncuğu)

Pazaryeri Boncuk Fasulyesi (Pazaryeri Boncuğu), Bilecik yöresine ait bir lezzettir.

Yan Lezzetler ve Salatalar

Ana yemeğe eşlik eden, tabağı dengeleyen garnitürler ve salatalar.

Bilecik

Bilecik Balı

Bilecik Balı, Bilecik yöresine ait bir lezzettir.

Bilecik

Bilecik Ekşili Kesme Çorba

Bilecik Ekşili Kesme Çorbası, yeşil mercimek ile kesme makarna veya erişteyi ekşi erik ve kızılcık kurusuyla buluşturan sıcak bir çorbadır. Ekşilik, dağ eriği adıyla da bilinen erik ile kızılcıktan gelir; meyveler çekirdekleri çıkarılıp kurutulduktan sonra suda yumuşatılabilir, püreye çevrilebilir veya toz biçiminde kullanılabilir. 6 kişilik ölçüde 1200 ml et suyuna 150 g yeşil mercimek, 150 g kesme makarna veya erişte ve 100 g kuru meyve eklenir. Kuru meyvenin 50 g kısmını ekşi erik, kalan 50 g kısmını kızılcık kurusu oluşturur. Tencerede 25 ml ayçiçeği yağı ve/veya zeytinyağı ile 50 g tereyağı ısıtılır; 200 g ince doğranmış kuru soğan, 10 g sarımsak ve 20 g salça kavrulur. Et suyunun ardından haşlanmış mercimek ve kesmeler katılarak karışım homojenleşinceye kadar çevrilir. Hazırlanan meyve karışımına 10 g tuz, 5 g kimyon, 5 g nane ve 3 g karabiber eşlik eder. Çorba, eriştelerin kaba yapışmasını önleyecek biçimde karıştırılarak kısık ateşte kıvam alıncaya kadar pişirilir.

Bilecik

Bilecik Kamber Biberi / Bilecik Gavata Biberi

Bilecik Kamber Biberi / Bilecik Gavata Biberi, Solanum aethiopicum türünde ve Solanaceae familyasında bulunan, yuvarlak ve hafif basık meyveli bir üründür. Osmaneli, Gölpazarı ve İnhisar ilçeleriyle Söğüt ilçesinin Çaltı köyünde yetiştirilen bitki, kavata biberi veya domates biberi adlarıyla da anılır. Meyveler 5-8 cm çapında, 3 -5 cm yüksekliğinde ve 50 -70 g ağırlığındadır. Pürüzsüz, parlak kabuk 3 -4 mm kalınlığındadır; olgunlaşma sırasında parlak yeşilden koyu kırmızıya döner. Dolgun ve homojen iç yapıda meyve başına 10-15 adet sarımsı beyaz tohum bulunur. Yeşil meyve hafif acı, kırmızı olgunluktaki meyve tatlı aromalıdır; ince kabuğu nedeniyle turşu, dolma, közleme ve domates soslu turşuda kullanılabilir. Sakarya Havzası’nda kış sıcaklıkları genellikle -5 °C’nin altına inmez, yaz sıcaklıkları 25 -30 °C aralığında seyreder. Nispi nemin kışın %70-95, yazın %50-70 olması fide gelişimi, çiçeklenme ve meyve tutumuna eşlik eder.

Bilecik

Bilecik Papaz Yahnisi

Bilecik Papaz Yahnisi, kırmızı et ile soğanı üzüm sirkesi ve balın kurduğu tatlı-ekşi dengede pişiren bir tencere yemeğidir. 6 kişilik tarifte tercihen kuzu olmak üzere 1 kg doğranmış kırmızı et, 500 g kuru soğan ve/veya arpacık soğan kullanılır. Bunlara 300 g domates, 100 ml sirke, 50 g bal ve 50 g domates salçası ve/veya biber salçası katılır. Yağ bileşimi 50 g tereyağı ile 50 ml ayçiçeği yağı ve/veya zeytinyağından oluşur. Baharatlandırmada 5 g yenibahar, 5 g karabiber ve 3 adet defneyaprağına 10 g tuz eşlik eder. Önce yağlarla birlikte kırmızı et kavrulur; ardından doğranmış soğanlar tencereye alınarak pişirilir. Bütün bırakılan arpacık soğanlar ile 20 g sarımsak da eklenip kavurma sürdürülür. Salça, rendelenmiş veya doğranmış domates, sirke, bal, baharatlar ve tuz katıldıktan sonra 1 litre sıcak su dökülür ve kapak kapatılır. Ortalama 45 dakika süren pişirme, etin yumuşamasını ve bileşenlerle uyumlu bir kıvama ulaşmasını sağlar.

Bilecik

Bilecik Şifalı Pilavı (Bilecik Yörük Pilavı)

Bilecik Şifalı Pilavı (Bilecik Yörük Pilavı), Bilecik yöresine ait bir yemektir. Pilav; pirinç, bulgur gibi taneli bitkilerin veya şehriye, kuskus gibi makarna türlerinin suda pişirilmesiyle yapılan bir yemektir.

Bilecik

Çukurören Biberi

Çukurören Biberi, Bilecik’te denizden 350 metre yüksekteki killi ve kireçli Çukurören toprağında yetiştirilen Capsicum annuum türünün kurutulmuş meyvesidir. Sık dallanan bitki 0,5 - 1,0 m’ye uzanır; düz kenarlı yaprakları yeşil veya mor, yumurtamsı ya da mızraksı yumurtamsı biçimdedir. Yaprak koltuklarından çıkan tekli veya ikili çiçeklerde beş taç ve beş çanak yaprak bulunur, yeşil meyveler olgunlaşınca kırmızıya döner. Yeni ekimde kullanılacak biberler önceki sezonda seçilir, ipe dizilip kurutulur ve hava alan çuvallarda serin, kuru koşullarda saklanır. Ayrılan tohumlar ekimden 1 gün önce ortalama 8 saat ılık suda bekletilir; biçimi bozuk olanlar elenir. Mart ayında 1 dekar üretim alanı için yaklaşık 25 m 2 toprağa serpilen tohumlar, nisan sonuna kadar sabah ve akşam sulanır. Sulama sonrasında toprağın nemi % 65 - 70 aralığında tutulur ve çapalamayla yabancı otlar uzaklaştırılır.

Bilecik

Osmaneli Ayva Lokumu

Osmaneli Ayva Lokumu, kasım ve aralık aylarında hasat edilen ayvaların haşlanıp püreye dönüştürülmesiyle üretilen, hindistan cevizi kaplı bir meyve lokumudur. Ayvalar kıyma makinesinde parçalandıktan sonra 75 °C sıcaklıkta 7 dakika haşlanır; enzimatik renk değişimini sınırlamak için suya % 0,1 oranında sitrik asit katılır. Soğutulan püre -18 °C’de saklanarak yıl boyunca üretime alınabilir. Yaklaşık 50 kg lokum için 39 kg içme suyu, 30 kg beyaz şeker, 20 kg ayva püresi, 3,6 kg mısır nişastası ve 70 g sitrik asit kullanılır. Nişasta, şeker, su ve sitrik asit kazanda birleştirilip 105 -110 °C’de sürekli karıştırılarak 2 saat kaynatılır. Ayva püresinin eklenmesinden sonra kaynatma ve karıştırma 1 saat 45 dakika daha sürdürülür. Pişen kütle, nişasta serpilmiş tepsilere yaklaşık 12,5 kg’lık miktarlarda dökülür ve oda sıcaklığında 6 - 8 saat soğutulur. Ardından mermer tezgâha alınan yüzey hindistan cevizi rendesiyle kaplanır.

Tatlılar

Sütlü, şerbetli, meyveli veya çikolatalı kapanış tabakları.

Bilecik

Bilecik Dızmanası

Bilecik Dızmanası, Bilecik yöresine ait bir tatlıdır.

Bilecik

Bilecik Linga Tatlısı

Bilecik Linga Tatlısı, Bilecik yöresine ait bir tatlıdır.

Bilecik

Bilecik Pazaryeri Helvası

Bilecik Pazaryeri Helvası, Bilecik yöresine ait bir tatlıdır. Helva, Türkiye'de, Balkan ülkelerinde ve pek çok Orta Doğu ülkesinde yaygın bir tatlı. Temel malzemeleri un ya da irmik, yağ, şeker, süt, kaymaktır. Türk mutfağında özellikle un helvası, irmik helvası ve tahin helvası yaygındır. Hindistan ve Bangladeş'te bezelye ve havuçtan mamul koyu kıvamlı bir akıcı tatlı olarak da yapılmaktadır. Türkiye gelenek ve göreneklerine göre doğumlarda, ölümlerde, askere giderken, hac dönüşünde, okula başlayan çocuklar için, yeni bir eve sahip olunca, okul bitince, yağmur dualarında, kuzunun sütten kesilme günü olan "yoğurt bayramı"nda, "çiğdem düğünü"nde çeşitli helvalardan biri yapılır ve eşe dosta dağıtılır. İslam kültüründe, 3 Aylar diye bilinen aylarının ilk gününde ev helvası yapılarak küçük kaseler içerisine konularak kapı atlamadan her komşuya dağıtılır.

Hızlı Tüketim

Endüstriyel hızda üretilen, standardize edilmiş hamburger, sosisli veya kızartma türevleri.

Bilecik

Bozüyük Kokoreci

Bozüyük Kokoreci, Bilecik yöresine ait bir yemektir.