Türkiye · Şehir mutfağı

Muğla

Muğla yöresine ait lezzetler.

43 yemek

Başlangıçlar

Çorbalar, mezeler, tapaslar, soğuk söğüşler ve iştah açıcılar.

Muğla

Kavaklıdere Cevizi

Kavaklıdere Cevizi, beyaz-sarıdan beyaz-kahverengiye uzanan kabuğu, beyaz lekeleri, düz sap tabanı ve sivri üst bölümüyle iri görünümlü bir cevizdir. Ortalama ağırlığı 12,10 g olan meyvenin 5,20 g’ı yenilebilir bölüm, 6,90 g’ı kabuktur; bu dağılım %43 ve %57 oranlarına karşılık gelir. Kabuğun ortalama kalınlığı 2,47 mm, yüksekliği 48,3 mm, genişliği 46,1 mm ve derinliği 45,1 mm’dir. İç kısmın %55,57’si renksiz ve kokusuz, sudan hafif yağdan oluşur; yağın %11,2’si doymuş, %88,5’i doymamış yağ asididir. Protein oranı %17,16, karbonhidrat %1,57 ve kül %2,48 düzeyindedir. Serin, nemli iklim ile kumlu tınlı, pH değeri 6,0 -7,5 olan toprak yetiştiriciliğin temel koşullarıdır. Fidanlar kalem aşıyla, ağaçlar yarma aşıyla temmuz veya ağustos aylarında aşılanır. Budama, ağaca su yürümeden şubat -mart aylarında yapılır; ortadaki dal bırakılıp çevresi gereksinime göre düzenlenir. Ağaçtaki erkek ve dişi çiçeklerin açılma dönemleri uyumlu olduğundan başka bir protandry çeşide gerek duyulmaz.

Ara Sıcaklar

Ana yemek öncesi sunulan, ısısı yüksek ama porsiyonu küçük tabaklar.

Muğla

Bodrum Çökertme Kebabı

Bodrum Çökertme Kebabı, kibrit çöpü inceliğinde kızartılmış patates, sarımsaklı süzme yoğurt ve baharatlı dana etinin katmanlanmasıyla hazırlanan bir yemektir. Bodrum’da üretimi ve servisi 1964 yılından beri bilinir. 1 kişilik ölçüde 220 g dana eti, 150 g patates, 200 g süzme yoğurt ve 5 g sarımsak kullanılır. Et için yağsız ve yumuşak tranç ya da sokum tercih edilir. Patatesler tek yönde kalın rendeyle jülyen biçimine getirilebilir veya ince uzun doğranabilir. Nişastanın çıkması için tuzlu suda yaklaşık 10-15 dakika bekletilen parçalar süzülür, kurutulur ve 400 ml ayçiçeği yağında derin kızartılır. Ayıklama, doğrama ve kızartma sırasında patatesin % 50’si fire verir. Dövülmüş sarımsak, çırpılarak akışkanlaştırılan yoğurda katılır; sos patatesleri tamamen kapatmayacak miktarda tabağa eklenir. Bifteklik kesilip dövülen et, yaklaşık 200 -250°C’de 2 dakika ısıtılmış döküm tavaya alınır. Dilimlerin iki yüzü yaklaşık yarım dakika mühürlenir, ardından et 9-10 cm’lik ince şeritlere kesilir.

Muğla

Milas Ciğer Kavurması

Milas Ciğer Kavurması, günlük elde edilen taze dana ciğerinin memecik zeytinlerinden çıkarılmış, asitlik derecesi en fazla 1 olan zeytinyağında sac üzerinde çevrilmesiyle hazırlanır. Kullanılan danalar buğday, arpa, çavdar ve tritikale samanlarıyla; yonca, mısır, sorgum veya mısır silajıyla beslenir, rasyonlarında şekerpancarı küspesi gibi hazır yemler bulunmaz. 2 porsiyon için 300 g dana ciğeri, 100 ml zeytinyağı, 5 g tuz, 60 g sivri biber, 80 g kuru soğan ve 1/3 demet maydanoz ayrılır. Ciğer önce zarından ve damarlarından temizlenir, ardından keskin bıçakla 2 -3 cm2 büyüklüğünde parçalara kesilir. Dilimlerin kalınlığı en çok 0,5 cm, uzunluğu ise 3 - 4 cm kadar tutulur. Zeytinyağı 120 -130 ℃ sıcaklıktaki sacda kızdırılır; ciğer eklendikten sonra tahta kaşıkla sürekli karıştırılarak en fazla 5 dakika pişirilir. Tuz pişirmenin başında kullanılmaz, çünkü erken eklenmesi ciğerin sertleşmesine yol açar.

Muğla

Milas Ekşili Köfte

Milas Ekşili Köfte, mekik biçimli dana köftelerinin nohutlu ve salçalı sosta pişirilip limonlu sarımsakla tamamlandığı bir Milas yemeğidir. Köfte hamuru için 1 kg yağsız dana kıyması, 500 g özel amaçlı buğday unu, 200 g soğan, 20 g tuz ve 20 g karabiber hazırlanır. İnce rendelenmiş soğan diğer bileşenlerle yoğrulur; hamurun ele yapışmasını önlemek amacıyla eller 150 ml zeytinyağıyla yağlanır. Soğan parçaları ayırt edilemez duruma geldiğinde hamur yaklaşık 100 gramlık bezelere bölünür. Unlanmış açma tahtasında yuvarlanan bezeler 1–1,5 cm kalınlığa getirilip 2,5-3 cm uzunluğunda kesilir. Parçalar unlanmış avuçta mekik biçimine sokulur ve birbirine değmeden un serpilmiş tepsiye dizilir. Derin kapta kızdırılan 150 ml zeytinyağında kızaran köfteler süzgeçle alınarak fazla yağından ayrılır. Sos için 50 ml zeytinyağında 100 g ince doğranmış soğan sarartılır; ardından 110 g domates, 40 g domates salçası ve 40 g biber salçası eklenir.

Muğla

Muğla Köftesi

Muğla köftesi, ilin yöresel ızgara köfteleri arasında yer alır ve adını doğrudan Muğla'dan alır.

Muğla

Muğla Sulu Kebabı

Muğla Sulu Kebabı, kemikli oğlak eti ile kemiğin önce kızartılıp dinlendirilmesi, ardından suyla uzun süre pişirilmesiyle hazırlanan kıvamlı bir yemektir. İlik, kemik ve kollajen bağ doku yemeğin yağlı yapısını belirler; kayıtlı üretimi Muğla’da 1950’li yıllara uzanır. 30 kişilik ölçüde 5 kg kemikli oğlak eti, 1 kg oğlak veya dana kaval kemiği ve 500 g iç yağı kullanılır. Bu bileşenlere 10 litre su ile 40 g tuz eklenir; et için küçükbaş, kemik için büyükbaş hayvan tercih edilebilir. Derin kabın tabanına kırılmış dana kemikleriyle yağın yaklaşık yarısı, bunların üstüne et ve kalan yağ sıralanır. Odun ateşinde ortalama 1 saat pişirilen et kızarınca fırından çıkarılır ve yaklaşık 1 saat soğumaya bırakılır. Dinlendirme, sıcak ete soğuk veya oda sıcaklığında su eklenmesiyle oluşabilecek sertleşmeyi önler. Etler tepsiye, toprak tavaya ya da güvece alınır; tuz ve su eklendikten sonra yeniden fırına verilir.

Ana Yemekler

Öğünün protein veya karbonhidrat ağırlıklı, en doyurucu merkez tabağı.

Muğla

Arsa Üzümü

Arsa Üzümü, Muğla yöresine ait bir lezzettir.

Muğla

Bodrum Guleti

Bodrum Guleti, Muğla yöresine ait bir lezzettir.

Muğla

Bodrum Mandalinası

Bodrum Mandalinası, Muğla yöresine ait bir lezzettir.

Muğla

Bodrum Tırhandili

Bodrum Tırhandili, başı ile kıçı birbirine simetrik, çift başlı gövdeye ve 1/3 en boy oranına sahip yeke dümenli teknedir. Hafifçe geriye yatan bodoslamalar, kaşık biçimli baş, sivri kıç ve ortaya doğru alçalıp genişleyen karın manevra kabiliyetini destekler. Gövde biçimi Bodrum çevresindeki rüzgâr ve dalga düzeninin yanı sıra kullanım amacı ile imalat olanaklarına göre şekillenmiştir. Ahşap yapımda çam, kestane ve maun kullanılabilir; güverte için tik veya iroko tercih edilir. Tasarım, kullanıcının beklenti ve gereksinimleriyle başlar, ardından yasa ve kuralları gözeten mühendislik süreci yürütülür. Üretim Türk Loydu ile diğer loydların kuralları çerçevesinde ISO 9001 ve CE sertifikalarına uygun biçimde gerçekleştirilir. Ahşap teknelerde yığma veya lamine yöntem, çelik gövdelerde kaynaklı birleştirme, kompozitlerde el yatırması, vakum torbalama ya da vakum infüzyon uygulanır.

Muğla

Çökertme kebabı

Çökertme kebabı, kibrit inceliğinde kızartılmış patateslerin üzerine dizilen bonfile etle hazırlanan bir Muğla yemeğidir. Sarımsaklı yoğurt ve domates sosuyla birlikte servis edilir. Özellikle Bodrum çevresinde bilinen kebap, çıtır patatesle yumuşak eti bir tabakta buluşturur.

Muğla

Dalaman İnciri

Dalaman İnciri, Muğla yöresine ait bir lezzettir.

Muğla

Fethiye Kaya İnciri

Fethiye Kaya İnciri, Muğla yöresine ait bir lezzettir.

Muğla

Fethiye Kuzugöbeği Mantarı

Fethiye Kuzugöbeği Mantarı, Muğla yöresine ait bir lezzettir.

Muğla

Fethiye Tahini

Fethiye Tahini, Muğla yöresine ait bir lezzettir.

Muğla

Fethiye Tarhanası

Fethiye Tarhanası, Muğla yöresine ait bir yemektir.

Muğla

Fethiye Zeytinyağı

Fethiye Zeytinyağı, Muğla yöresine ait bir lezzettir.

Muğla

Gökova Susamı

Gökova Susamı, Aşağı Gökova Havzası’nda yetiştirilen, dik gelişen ve sarı taneli Sesamum indicum türü tek yıllık bir bitkidir. Ham tanesinin kavrulmuş susamı andıran rengi, bölgede Gökova Sarısı adıyla anılmasını sağlarken eliptik tanenin ucunda çıkıntı, arkasında çukurluk, alt ve üst yüzlerinde düzlük bulunur. Dane uzunluğu 3,1 - 3,38 mm, genişliği 1,6 - 1,88 mm; nem miktarı % 2,30 - 4,03 ve protein miktarı % 15,5 - 16,2 aralığındadır. Mayıs-eylül dönemindeki düşük gece-gündüz sıcaklık farkı verimi destekler, Gökova Körfezinden gelen iyotlu rüzgâr ise yoğun aromanın oluşumunda rol oynar. Sıkı killi ve su göllenen arazilerden kaçınılarak dekar başına 150 - 500 g tohum serpilir; yaklaşık 10x10 cm veya 15x15 cm aralık bırakılır ve ekimden sonra sulama ya da gübreleme yapılmaz. Tohumlar 7 - 10 gün içinde çimlenir, yaklaşık 30 gün sonra bitki 5 - 10 cm boya erişince yabani ot çapası yapılır ve gelişmiş bitkinin boyu 60 - 150 cm olabilir.

Muğla

Karabağlar Yayla Kavunu

Karabağlar Yayla Kavunu, Muğla yöresine ait bir lezzettir.

Muğla

Köyceğiz Portakalı

Washington Navel çeşidinden yetiştirilen Köyceğiz Portakalı, olgunlukta koyu turuncu renk alan ve % 48,58-49,57 usare taşıyan bir meyvedir. Tam gelişen ağaç 6-7 m taç genişliğine, 5-6 m yüksekliğe ulaşır ve yılda 100-130 kg ürün verir. Köyceğiz’de yaz gündüzlerinin sıcak, Sandıras Dağlarından gelen hava nedeniyle gecelerin serin olması; şeker, usare ve kabuk renginin oluşumunu etkiler. Kış yağmurlarının 2 -3 ay sürmesi, yer altı ve yerüstü su varlığını besler; geceleri ağaçlarda oluşan çiğ de olgunlaşmaya eşlik eder. Meyve ağırlığı 254,44-263,98 g, kabuk kalınlığı 5,73-6,27 mm ve dilim sayısı 11-12 aralığındadır. İndeks 0,98-1,16, SÇKM miktarı 11,38-12,33 ve C vitamini değeri 54,22 mg olarak verilir. Bahçe kurulumunda boyu 100 cm ve üzerinde, gövdesi 1 cm’den ince olmayan, aşı noktası topraktan en az 30 cm yüksekte virüsten arındırılmış fidanlar seçilir. Don tehlikesi geçtikten sonra dikim 1 Mart-15 Nisan arasında, fidanlar arasında 6x6 m bırakılarak yapılır.

Muğla

Marmaris Yer Fıstığı

Marmaris Yer Fıstığı, Arachis hypogaea L. türünün ilçede yetiştirilen çiğ kabuklu meyvesi veya kuru yemiş olarak tüketilen iç tohumudur. Tek yıllık, yazlık ve sıcak iklim isteyen bu baklagilin sert kabuklu meyvelerinde %50 -60 oranında yağ bulunur. Pembe renk ve tonlarındaki iri tohumların kabuk içindeki uzunluğu 17-27 mm, genişliği 9-12 mm aralığındadır. Bitkinin kendi kendini dölleyebilen çiçekleri yere yönelir; ginoforlar toprağa girdikten sonra meyveler yer altında oluşur. Bir meyve çoğunlukla 1-3 adet tohum taşırken sayı 6’ya kadar ulaşabilir. Marmaris’in iyi drenajlı, gevşek, kumlu -tınlı, alüvyon ve terra -rosa nitelikli toprakları, ginoforların ilerlemesini ve iri tohum gelişimini destekler. Ana ürün tarlası sonbaharda 20-25 cm derinlikte sürülür; mart ayındaki ikileme kesekleri parçalar ve yabancı otlarla mücadeleye yardım eder. Nisan ayının son haftasında ekim öncesi tapan çekilir, toprak sıcaklığı ortalama 15°C olduğunda tohum toprağa verilir.

Muğla

MİLAS BASTIRMA ZEYTİNİ

MİLAS BASTIRMA ZEYTİNİ, Muğla yöresine ait bir lezzettir.

Muğla

Milas Çekişke Zeytini

Milas Çekişke Zeytini, Muğla yöresine ait bir lezzettir.

Muğla

Milas Ekşili Zeytini

Milas Ekşili Zeytini, açık yeşil / pembe alacalı Memecik tanelerinin limon ya da turunç suyu, kaya tuzu ve zeytinyağıyla işlenmiş sofralık biçimidir. Hazır ürün açık yeşil / sarı alacası renk taşır; limon ile zeytinyağı aroması belirginken diğer sofralık zeytinlerdeki burukluk duyulmaz. Tanelerin uzunluğu 2,3-2,6 cm, eni 0,8-1,2 cm, et çekirdek oranı en az 8,16’dır. Kilogramdaki tane sayısı en az 180, zeytindeki tuz en çok %3 ve salamuranın pH değeri en az 3,73 olarak belirlenmiştir. Hasat, kasım başından aralık ayının 15’ine kadar Milas’ın dağlık alan, tepe ve yamaçlarındaki zeytinliklerde yapılır. Her taneye iriliğine göre keskin bıçakla ikişer veya üçer çizik atılır ve zeytinler kavanoza yerleştirilir. 5 kg zeytin için kullanılan su, zeytin ağırlığının 1/2’si kadardır; tane boyutuna bağlı olarak miktar %5 değişebilir. pH değeri 6,5-7,5 olan su zeytinleri örter, 500 g kaya tuzu ile 15 g limon tuzu ayrı ayrı eritilerek eklenir.

Muğla

Milas Tepsi Böreği

Milas Tepsi Böreği, Muğla yöresine ait bir yemektir.

Muğla

Milas Vekilharcı

Kıyma dolgulu yufkaların fırınlanıp tavuk veya et suyu, sarımsaklı süzme yoğurt ve biberli tereyağıyla tamamlanması, Milas Vekilharcının temel yapısını belirler. 10 kişilik hamurda 1 kg buğday unu, 500 ml su, 150 ml zeytinyağı ve 1 adet yumurta yoğrulur, üzeri örtülerek bir saat dinlendirilir. Hamur 70 g’lık bezelere ayrılır; her beze oklavayla çapı 60 cm, kalınlığı 1 mm olan ince bir yufkaya açılır. İç harç için 1 kg orta yağlı kıyma 100 ml zeytinyağıyla kavrulur; pul biber, karabiber ve tuzun ardından ince kıyılmış maydanoz eklenir. Ortadan bölünen yufkaların uzun kenarına yaklaşık 2 cm genişliğinde soğuk harç yayılır ve parçalar dolgunun çevresinde sarılır. Yağlanmış tepsiye merkezden dışarı doğru dairesel biçimde yerleştirilen rulolar, bir kenarı 2 cm olan karelere kesilir. Tepsi 180 °C sıcaklıktaki fırında yaklaşık 30 dk tutulur; kızaran parçalar soğutulduktan sonra servis tabağına tek kat halinde aktarılır.

Muğla

Milas Yağlı Zeytini

Milas Yağlı Zeytini, Muğla yöresine ait bir lezzettir.

Muğla

Milas Zeytinyağı

Milas Zeytinyağı, Muğla yöresine ait bir lezzettir.

Muğla

Muğla Çam Balı

Muğla Çam Balı, kızılçam (Pinus brutia) üzerinde yaşayan çam pamuklu koşnilinin (Marchalina hellenica) salgısının arılarca toplanmasıyla oluşur. Koşnil, çamın iletim demetlerindeki özsudan protein alırken şekerli usareyi dışarı bırakır; bal arıları da bu usareyi kovana taşır. Çam özsuyunun %80’i şekerden oluştuğu ve az miktarda protein içerdiği için böcek yüksek miktarda özsu emer. Üretimin bütün aşamaları Bodrum’dan Yatağan’a kadar belgede sıralanan Muğla ilçelerindeki coğrafi sınır içinde gerçekleşir. İlin %68’ini kaplayan ormanların çam sahalarında %14,46 oranında koşnil bulaşıklığı belirlenmiştir. Muğla’daki 385 orman köyünün 260’ında koşnilli sahaların bulunması, üretim alanının yerleşimlerle ilişkisini gösterir. Hasat dönemi 15 Ağustos - 30 Kasım arasındadır; hava ve koloni gücüne göre 2 -3 sağım yapılabilir. Sağımlar genellikle eylül, ekim ve kasım aylarında yürütülürken kovan başına 25-35 kg bal alınabilir.

Muğla

Muğla Göce Tarhanası

Muğla Göce Tarhanası, Muğla yöresine ait bir yemektir.

Muğla

Muğla Simidi

Muğla Simidi, altın sarı renkli, çatlak ve gevrek dış yüzeyi susamla kaplanan halka biçiminde bir unlu mamuldür. Üretimde 50 kg simitlik sert buğday ununa 20-25 litre su, 1,5 kg yaş maya ve 1,5 l ayçiçek yağı katılır. Hamura ayrıca 900 g tuz ile 900 – 1000 g beyaz şeker girer; kaplama için 5 kg susam hazırlanır. Su yazın soğuk, kışın ılık kullanılır; bütün bileşenler yoğurma makinesinde sert hamur oluşana kadar işlenir. Hamur 15-20 dakika dinlendirilir, ardından tekli ürün için 90 g, çiftli ürün için 180 g parçalar kesilir. Tekli simitte parça yaklaşık 20 cm uzunluğunda fitile çevrilip uçlarından birleştirilir; çiftlide iki ince fitil kıvrılarak halka yapılır. Biçimlenen halkalar, siyah üzüm pekmezinin suyla 1/5 oranında seyreltildiği 80-90 °C sıcaklığındaki karışıma batırılır. İlk anda dibe inen hamur yaklaşık 2 dakika içinde yüzeye çıkar ve önceden pekmezlenip kavrulmuş iri taneli açık sarı susama alınır.

Muğla

Nif Kirazı

Nif Kirazı, Muğla yöresine ait bir lezzettir.

Muğla

Tandır

Tandır, yere kazılan bir çukurda kurulan özel bir fırın türüdür ve pişirdiği yemeğe adını verir. Muğla çevresinde de bilinen bu yöntemde et, tandırın için yayılan korda saatlerce ağır ağır pişer; toprağın altında pişen bu geleneksel yol, ete yumuşak ve dağılan bir doku kazandırır.

Muğla

Ula Sarımsağı

Ula Sarımsağı, beyaz dış kabuğunun altında mor-eflatun diş kabukları bulunan, elips biçimli bir Allium sativum çeşididir. Pütürsüz kelle ve tane kabuklarını taşıyan başların yüksekliği 31,21-38,70 mm, genişliği 38,91-51,49 mm aralığındadır. Her başta 11-14 diş bulunur; ağırlık 15,02-33,40 g, nem oranı ise %67,225-%67,864 arasında ölçülür. Yağ içeriğinin %74,46’sını doymamış, %23,24’ünü doymuş yağ asitleri, %2,3’ünü koku bileşeni oluşturur; protein oranı %6,1’dir. Toplam karbonhidrat %6,343-%6,955 aralığındadır ve yaklaşık 6,6 g/100 gram düzeyindeki yapıda ana bileşen galaktozdur. Eylül-ekim aylarında derin sürülen tarlaya kasımda 1 dekara 4 -5 ton yanmış çiftlik gübresi verilir. Dişler, 1,2 m genişliğindeki setlere 10-15 cm aralıkla ve kök yönü aşağıda kalacak biçimde 2-3 cm derine dikilir. Şubat veya martta 10-15 cm boya ulaşan bitkiler çapalanır; nisan ayında yumru gelişimi için 2. çapalama yapılır.

Yan Lezzetler ve Salatalar

Ana yemeğe eşlik eden, tabağı dengeleyen garnitürler ve salatalar.

Muğla

Milas Köftesi

Milas Köftesi, dananın döşü veya kaburgalarından ayrılan, yağ oranı %3 -4,5 olan etin az miktarda bayat ekmek içi ve tuzla yoğrulmasıyla hazırlanır. İç yağı ve kuyruk yağı kullanılmadığı gibi kıymaya soğan, maydanoz ya da baharat da katılmaz; bu nedenle pişmiş köftenin rengi koyu kırmızıdır. 5 porsiyon için 1 kg et, en fazla iki gün beklemiş 25 g ekmek içi ve 20 g tuz gerekir. Et makineden iki kez geçirilir, ıslatılıp suyu iyice sıkılan ekmek ve tuzla en az 10 dakika elle yoğrulur. Karışımın üzeri temiz bezle örtülerek serin yerde yaklaşık bir saat dinlendirilir. Ardından 1 cm kalınlığında ve 4-5 cm çapında parçalar şekillendirilir; bunlar 1 saatten fazla bekletilmeden ızgaraya alınır. Pişirme, hafifçe küllenmiş odun kömürü veya zeytin çekirdeği kömürü üzerinde 150-180 °C sıcaklıkta yapılır. Alt yüz kızarmaya başlayınca köfteler maşayla çevrilir; enlemesine ikiye ayrılmış pide, pişen etin üzerine kapatılarak çıkan koku ve yağı emer.

Tatlılar

Sütlü, şerbetli, meyveli veya çikolatalı kapanış tabakları.

Muğla

Datça Nurlu Bademi

Datça Nurlu Bademi, Datça’da yetişen Prunus amygdalus Batsch. türünün iri, tatlı ve çok katmanlı sert kabuk taşıyan meyvesidir. Kabuklu tanede yükseklik 33-40 mm, genişlik 22-27 mm, derinlik 15-21 mm aralığındadır; iç bademde karşılıkları 24-28 mm, 12-15 mm ve 7-9 mm’dir. Kahverengi tonlu kabuğun dışı nispeten kaygan, pütürlü ve delikli, ortası ise kanallı, sünger görünüşlü fakat sağlamdır. Bu delik ve kanallar gelişme sırasında besin taşınmasına, sonrasında kabuğun hava almasına hizmet eder. Lignin polimerinin yüksekliği kabuğun sertliğiyle ilişkilidir; meyve dipte tombul, uca doğru sivrilir. Yetişkin ağaç 3 -5 m boya, 4 -5 m ene ulaşırken koyu, dişli ve mızraksı yaprakları 6 -12 cm uzunluktadır. Taşlı, kızıl veya kırmızımsı zemin kazık kökün ilerlemesine olanak verir; hafif, derin ve süzek topraklarda kökler 3 -5 m inebilir. Kuzey ve güney rüzgârları sıcak havada rutubet sağlarken döllenme döneminde poleni taşır.

Muğla

Marmaris Çam Balı

Marmaris Çam Balı, kızılçam Pinus brutia ile sarıçam Pinus sylvestris üzerinde yaşayan Marchalina Hellenica salgısının arılar tarafından enzimlerle işlenmesiyle oluşan bir salgı balıdır. Böceğin sindiremediği şekerli sıvı çam yüzeyine bırakılır, arı da bu basurayı ağaçtan toplar. Osmanlı Temettüat Defterleri, Marmaris’te arıcılığın 1840 -1845 yıllarında yaygın olduğunu ve halkın hemen hemen tamamının kovan bulundurduğunu gösterir. İlçenin 87.100 ha yüz ölçümünün 82.557 ha bölümü ormandır; bu alan çam pamuklu koşnilinin yayılımını destekler. Yıllık yağışın 1200 mm üzerinde bulunmasına karşılık mayıs - eylül dönemi sıcak ve kurak geçer. Kışların denizin etkisiyle ılık olması ve donun çok seyrek görülmesi de böceğin yaşam koşullarını korur. Balın rengi diğer çam ballarından daha koyu, kıvamı daha yoğun ve prolin miktarı asgari 500 mg/kg düzeyindedir. Glikoz ile fruktozunun çiçek ballarına göre düşük olması daha az tatlı bir profil oluşturur ve boğazda yakıcı his bırakmaz.

Muğla

Milas Çaykaması

Milas Çaykaması, iki hamur katmanı arasındaki çökelekli ot harcının kaymak ve Milas Zeytinyağıyla kaplanarak fırınlanmasıyla hazırlanan bir börektir. Hamur için 1 kg buğday unu ile 100 g mısır unu karıştırılır; 2 tane yumurta, 150 g yoğurt, 200 ml Milas Zeytinyağı ve 10 g tuz eklenir. Bu bileşenlere 1 litre ılık su katılarak yoğrulan hamur, yüzeye yayılmadan önce dinlenmeye bırakılır. Harçta maydanoz, dereotu, ıspanak, pazı, pancar yaprağı, taze soğan, pırasa, marul, kişkincik, kapçık, dalgan, kuşyüreği, köremen, labada ve kerdime kullanılır. Doğranıp harmanlanan bitkilere coğrafi sınırda üretilmiş 500 g taze çökelek peyniri, 10 g tuz ve 100 ml Milas Zeytinyağı karıştırılır. Tepsi 50 ml Milas Zeytinyağı ile 50 g tereyağı kullanılarak yağlanır; hamurun yarısı tabana, hazırlanan iç de bütün yüzeye eşit biçimde dağıtılır. Kalan hamur 200 ml suyla seyreltilip harcın üstüne yayılır; kaynatılmış taze sütten alınan 100 g kaymak ile 50 ml Milas Zeytinyağı çırpılarak son katı oluşturur.

Muğla

Milas Çıntar Kavurması

Milas Çıntar Kavurması, yörede çıntar denilen Lactarius Semisanguifluus mantarının kuru soğan, zeytinyağı, pul kırmızıbiber, karabiber ve tuzla tavada işlenmesidir. Mantarlar Milas ormanlarında doğal biçimde yetişir; eylül ayının sonlarından ocak ayının sonlarına kadar düşen yağmurların ardından toplanır. 4 porsiyonluk hazırlıkta 15-16 adet çıntar, 1 adet orta boy kuru soğan ve 100 ml zeytinyağı kullanılır. Baharat dengesi 10 g acı, tatlı veya karışık pul kırmızıbiber, 5-6 g karabiber ve 3-7 g tuzla kurulur. Ormandan gelen mantarlar parçalanmamalarına dikkat edilerek bol suyla iyice yıkanır, ardından üzerlerindeki suyun süzülmesi beklenir. Temizlenen çıntarlar kaynamakta olan suya bırakılır ve 15 dakika kaynatılır. Sudan çıkarılan mantarlar, ön haşlamadan sonra tercih edilen büyüklükte doğranır. Ayrı bir tavada ince kıyılmış soğan, kızdırılmış zeytinyağında rengi pembeleşinceye kadar kavrulur. Tavaya sırasıyla doğranmış çıntar, tuz, karabiber ve pul kırmızıbiber eklenir.

Muğla

Milas Kanlı Kavurması

Milas Kanlı Kavurması, derili ve kemikli köy tavuğunun az suyla pişirilip zeytinyağı, sebze ve salçayla kavrulmasına dayanır. Kullanılan bütün tavuğun ağırlığı 1100 - 1300 g, hazırlığa giren su miktarı ise 70 ml’dir. Temizlenen tavuk derisi üzerinde bırakılarak kemikli parçalara doğranır, ardından bol suyla yeniden yıkanır. Tavaya konan su orta ateşte ısıtılır; henüz ılımadan tavuk parçaları eklenip gıdaya uygun tahta kaşıkla karıştırılır. Et suyunu tamamen çektiğinde 100 ml zeytinyağı tavaya alınır ve kavurma aşamasına geçilir. Tavuk parçalarının rengi değişince 140 g doğranmış soğan, 2 tane tatlı ve 1 tane acı yeşilbiber karışıma katılır. Soğan ile biberler sararıncaya kadar karıştırma ve kavurma işlemi birlikte sürdürülür. Ardından 50 g domates salçası eklenir ve malzemeler birkaç kez çevrilerek salçanın tavaya dağılması sağlanır. Küçük doğranmış 220 g domates, 20 g pul biber ve 20 g tuz son bölümde ilave edilir. Bütün bileşenler 5 dakika kadar daha karıştırılarak pişirilir.

Muğla

Muğla Saraylısı

Muğla Saraylısı, Muğla yöresine ait bir tatlıdır.

Hızlı Tüketim

Endüstriyel hızda üretilen, standardize edilmiş hamburger, sosisli veya kızartma türevleri.

Muğla

Bodrum Mandarini

Bodrum Mandarini, küçük-orta irilikte, yassı biçimli ve sap dibinde oluklar bulunan bir yerli mandarin meyvesidir. İnce, hafif pürüzlü ve kolay soyulan kabuk, olgunlukta açık sarıdan turuncu portakal rengine döner; kabuktaki eterik yağlar belirgin koku oluşturur. Portakal renkli meyve eti gevrek ve oldukça sulu, dilim duvarları ise orta sıkılıktadır. Türkiye koşullarında ortalama ağırlık 87.6 gr, uzunluk 52.65 mm, genişlik 60.78 mm ve kabuk kalınlığı 3.22 mm olarak kaydedilmiştir. Meyve başına çekirdek sayısı 19 adet civarında; suda çözülebilir kuru madde oranı %9.74, titre edilebilir asit miktarı %1.23 ve bu değerlerin oranı 7.69’dur. Olgunluk dönemindeki usare miktarı %42.35’dir; nemli koşullarda puflaşma hızlanır, su ve asitlik azalır. Bodrum Yarımadası’nın yazları sıcak ve kurak, kışları ılıman, düşük nemli mikrokliması ile kireçli ve mineralce zengin toprağı yetiştiriciliği biçimlendirir.

Muğla

Datça Domatesi

Datça Domatesi, Datça’nın yerel ekotip tohum ve fidelerinden açık alanda yetiştirilen; ince kabuklu, parlak koyu kırmızı, sulu, hafif yuvarlak, basık ve loblu bir domatestir. Sert meyve eti kırmızı ve çok odalıdır; çiçek burnu düzgün ve mantarımsı yapı gösterirken yüzeyde yara dokusu bulunmaz. İlçede sıcaklık çoğunlukla 10 °C ila 32 °C arasında kalır, nadiren 5 °C’nin altına iner veya 35 °C’nin üstüne çıkar. Ortalama nemin %58 olduğu yarımadada yılın 300 günü güneşli geçer ve kuzey rüzgârları yaz sıcaklığını sınırlar. 13 Haziran ile 17 Eylül arasındaki sıcak dönemde günlük ortalama yüksek sıcaklık 28 °C’nin üzerindedir; ağustosta değerler 31 °C ile 24 °C düzeyindedir. Anaç olarak yatay gelişen, çalı tipi ve oturak domates fideleri seçilir. Toprak nisan sonunda, ardından haziran başında sürülür; arıklar 140 -150 cm arayla hazırlanıp damlama sistemi kurulur.